लोकसत्ता- व्हिवा- वळीव

स्वप्नातील पदर धुक्याचा : वळीव

स्वप्नातील पदर धुक्याचा

शुक्रवार , २० मे २०११ आजूबाजूचं भरलेलं आभाळ बघून आनंदाने खो-खो हसावंसं वाटलं. कसला सॉल्लिड आहे तो! क्षणार्धात तापलेलं मन शांत करून नवी टवटवी देण्याची कला आहे त्याच्याकडे. हॅटस् ऑफ पहिल्या थेंबा तुला! पण खरं तर हा पहिला पाऊस नाही. हा तर केवळ वळवाचा पाऊस. ऊनभरल्या आकाशाला जरासा थंडावा देणारा.. वळवाच्या या पावसाची गंमत-जंमत सांगत्येय मृण्मयी. कच्च्या रस्त्यावरच्या लोण्यासारख्या चिखलात पाय रुतवत चालायचंय. पायांना खूप-खूप हवाय तो थंडावा. फारच तापलेत ते. माझ्यासारखा झाडांनापण हवासा असेल ना तो चिखल त्यांच्या अवतीभवती? त्यांनासुद्धा आता दोनअडीच महिने तापून वैताग आला असेल. त्यांनाही चिंब-चिंब भिजायचं असेल. तो प्रत्येक कण मनाच्या तळाशी खोल झिरपत जाईपर्यंत पाऊस हवा असेल त्यांनाही. किती वेडी नि बावळट असते ना ही पावसाची ओढ! तो टोचतो, तो बोचतो तरीही हवासा असतो. कोणत्याही ऋतूत. कसाही. गुडघाभर पाण्यात चालायला लागलं तरी त्याच्याबद्दलचा राग फार काळ नाही टिकत. त्याच्या जन्मण्यात, त्याच्या कोसळण्यात, त्याच्या लपून बसण्यात निरागसता जास्त आहे म्हणून असेल कदाचित.. तो मित्रच वाटतो. सूर्याबद्दल वाटतो तसा धीरगंभीर आदर नाही वाटत त्याच्याबद्दल. सूर्यापासून तर दहा पावलं लांबच राहावंसं वाटतं, कोवळ्या-कोवळ्या किरणांशीही काही शेअर करावंसं वाटत नाही, तसं पावसाबद्दल कध्धीच वाटत नाही. मैत्री आणि फक्त मैत्रीच करावीशी वाटते त्याच्याशी. प्रत्येक पावसात नवी. प्रत्येक सरीशी नवी ओळख करून देणारी. नवे पैलू सांगणारी.. तो पाऊस असा वर्षभर घराच्या छपरावर साचून राहावासा वाटतो, हवा तेव्हा पडावा म्हणून. ते ऊन जरा जास्त भांडायला लागलं की लगेचच पावसाची भिंत दोघांमध्ये उभी राहावीशी वाटते. पा..ऊ..स.. या तीन अक्षरांमधल्या सगळ्या भावना कितीही वाक्यं लिहिली तरी सांगता येत नाहीत. त्या समजून घ्यायच्या ज्याच्या त्याने. आपली त्याच्याशी असलेली मैत्री शोधायची ज्याची त्याने. स्वत:चं छप्पर त्याच्यासाठी उलगडत जायचं ज्याचं त्यानेच.. त्या दिवशीही तो असाच हवा होता. मेंदूतले सगळे विचार वितळून जातील एवढा सूर्य तापला होता. त्यासाठी त्याच्याकडे रागाने बघताही येत नव्हतं. शरीराचा प्रत्येक कण चटचटत होता. पाऊस.. त्याला मारलेली उगाच एक हाक. तो येणार नाही, हे माहीत असतानाही! अजून मे महिन्याचे उरलेसुरले दिवस जायचेत, जूनचे कितीक दिवस जायचेत हे लक्षात होतंच. इतक्यात दऱ्याखोऱ्यांमध्ये गुडुप्प व्हायला मिळणार नाही, धबधब्याचा आवाज ऐकत इवल्या-टिवल्या ओहोळांमधून पाय भिजवायला मिळणार नाहीत या विचाराने तर रस्ता अजूनच तापलेला वाटला. कुजका वाराही येणाऱ्या-जाणाऱ्या गाडय़ांच्या मागून पळून जात होता. त्यालाही थांबायला धीर नव्हता. रस्त्यावरची धूळही सोबत करत नव्हती. ती तर बिचारी तापूनतापून वाफ होत होती आणि यात कोणताच पर्याय नसलेले पाय बिचारे ओढले जात त्यांची वाट चालत होते. मग त्या पावसाला हाका मारतामारता मनात गेल्या वर्षीच्या पावसाचा धिंगाणा सुरू झाला. भिजरा, हसरा, नाचरा पाऊस.. आणि.. टॉक्क! एक थेंब पडला हातावर, की भास झाला? पावसाची इतकी वाट पाहत्येय मी म्हणून मला चक्क पाऊस पडल्याचा भास व्हावा.. पण नाही! हा भास नाही. तो येणार. तो पडणार. किंवा चक्क पडतोयही कुठेतरी. नक्कीच. हा खराखुरा तोच आहे. माझ्या मनातला नाही. तो हलतडुलत समोरून यायलाही लागला.. आजूबाजूचं भरलेलं आभाळ बघून आनंदाने खो-खो हसावंसं वाटलं. कसला सॉल्लिड आहे तो! क्षणार्धात तापलेलं मन शांत करून नवी टवटवी देण्याची कला आहे त्याच्याकडे. हॅटस् ऑफ पहिल्या थेंबा तुला! हातावरचा हा थेंब एखाद्या डबीमध्ये जपून ठेवता येईल का? पहिल्या थेंबाची किंमतच नाही मोजता येत. अमूल्य असतो तो. त्याला पाहता-पाहता मन नाचरं झालं. स्वत:भोवतीच त्या थेंबाचा हात धरून गरारा फिरलं. रस्त्यावरच्या खड्डय़ामध्ये नसलेल्या पाण्यात छपक-छपक खेळलं. चिखलबंबू झालं. थांब, थांब म्हणताना बाजूने गेलेल्या गाडीवर बसून थेंबाचा हात धरून झुप्पदिशी पळून गेलं.. गोव्यात, कोकणात, खंडाळ्याला, लोणावळ्याला, कसारा घाटात.. सगळीकडे पसरत गेलं. तिथे कित्ती खाली आलेले ढग. त्यांचाही हात धरून त्याने गिरक्या घेतल्या. मातीत नाक खुपसून त्या पावसाचा वास घेत, डोंगरावरून इकडून-तिकडे उडय़ा मारत, धबधब्याबरोबर खाली कोसळत, छपरावर तडातडा वाजत, गारा वेचत, हिरव्या झालेल्या पानांची छत्री डोक्यावर धरत त्याने अव्याहत मस्ती केली. पहिला पाऊस.. मस्ती, रोमँटिसिझम, सेंटी आठवणी, पराकोटीचा एकटेपणा, पराकोटीचा उबदारपणा, गुदमरलेपणा, भारावलेपणा अशा कित्तीतरी फीलिंग्जचं एकत्रीकरण असतो. असं काही अनुभवून, मस्ती करून मन फ्रेश झालं तेव्हा ऑफिसमध्ये यायला निघालं. वाटेत त्याला त्याचा लाडका गुलमोहोर दिसला. बहावाही दिसला. पावसाच्या थेंबांनी फ्रेश झालेल्या मनाला आजूबाजूचं सगळंच फ्रेश असणार असं वाटलेलं. पण तसं काही गुलमोहोराच्या आणि बहाव्याच्या चेहऱ्यावर नव्हतं. त्यांच्या चेहऱ्यावर पुरती उदासी होती. गुलमोहोर तर पुरता गोंधळलेला. आता यानंतर उमलायचं की नाही असा त्याला प्रश्न पडलेला. बहावाही गळून जायच्या भीतीने गारठलेला. आक्रसलेला. मग त्याला उगाच हुरहुरल्यासारखं वाटलं. थोडंसं अपराधी. मग त्याला स्वत:लाच लक्षात आलं की हा काही पहिला पाऊस नाही. हा तर वळवाचा पाऊस. ऊनभरल्या आकाशाला जरासा थंडावा देणारा.. त्या सूर्याला अजून काही दिवस तरी गुलमोहोर आणि बहाव्याला चकाकी देत, चमकवत, तळपत राहायचंय. आपलं येणं अजून लांबलंय हे कळल्यावरही मनाचा हात धरून चालणारा पावसाचा पहिला थेंब जरासाच पण इंद्रधनुषी हसला. वाट बघण्याची मजा अशीच असते...